1. Uluslararası Süleymaniye Sempozyumu

Osmanlı Eğitim Sisteminin Zirve Kurumu Süleymaniye Medreseleri


Mehmet İpşirli

Son değişiklik: 19-10-2018

Özet


Medrese, İslam Tarihinin ve Endülüs’ten Endonezya’ya kadar uzanan İslam Coğrafyasının geleneksel ortam eğitim kurumu olarak topluma mal olmuştur. İslam dünyasının temel eğitim  kurumu olan medreseyi Osmanlılar benimsemişler ancak Osmanlı asırları boyunca, diğer kurumlarda olduğu gibi medrese sisteminde de önemli açılımlar ve gelişmeler sağlayarak, böylece fiziki şartları, programı ve temsil ettiği zihniyet ile Osmanlı medresesini meydana getirdiler.

XV. yüzyıl ortalarında kurulan Sahn-ı Seman’dan bir asır sonra inşa edilen Süleymaniye Medreseleri, Osmanlı eğitim sisteminde zirveyi temsil etmiş, Evvel, Sânî, Sâlis ve Râbi’ isimleriyle dört medrese, Tıp Medresesi ve Darülhadis ile dinî ilimler ve tıp, mühendislik, astronomi sahasında zengin muhtevalı bir eğitim programı sunmuştur. XVI asrın ortalarından XX. Asrın başlarında medreselerin kapatılmasına kadar hiçbir kesintiye uğramadan eğitimini devam ettiren bu kurumdan hem tanınmış ilim adamları hem de dini ilimler ve tıp başta olmak üzere devletin ihtiyaç duyduğu alanlarda uzmanlar yetişmiştir. Bu gün bütün ihtişamiyle  ayakta duran bu müstesna kurumun birimlerinin Süleymaniye Kütüphanesi, Yazma Eserler Kurumu ve nihayet İbn Haldun Üniversitesi’ne tahsis edilmesi kısmen de olma aslî misyonuna ulaşmada önemli  bir merhale olduğunu memnuniyetle belirtmek gerekir.